Een buitenunit van een airco is praktisch, maar zelden mooi. In een tuin, op een balkon of tegen een gevel valt zo’n apparaat vaak meteen op. Met een airco omkasting kunt u de buitenunit netjes wegwerken en tegelijkertijd beschermen tegen vuil, bladeren en weersinvloeden. Kunststof materialen zoals HPL maken het mogelijk om zelf een stevige en onderhoudsarme oplossing te maken die goed past bij uw tuin of gevel.
In dit artikel vindt u inspiratie, materiaaladvies en praktische tips om zelf een airco omkasting te maken.
Een airco omkasting is een constructie die rond de buitenunit wordt geplaatst. Meestal bestaat deze uit panelen of lamellen die de unit gedeeltelijk afschermen.
Zo’n omkasting heeft meestal drie functies:
Een belangrijk punt is dat de buitenunit altijd goed bereikbaar moet blijven. Onderhoud, inspectie of reparatie moet zonder problemen mogelijk zijn. Daarom worden veel omkastingen zo ontworpen dat één zijde open kan of demontabel is.
Daarnaast moet er voldoende ruimte rondom de unit blijven voor ventilatie. De airco gebruikt buitenlucht om warmte af te voeren. Wanneer de luchtstroom wordt beperkt, kan dit de prestaties van het systeem negatief beïnvloeden.
De meeste mensen kiezen voor een omkasting omdat de buitenunit visueel niet goed past bij hun woning of tuin. Een nette ombouw kan ervoor zorgen dat het geheel rustiger oogt.
Daarnaast zijn er praktische redenen.
Een buitenunit staat het hele jaar buiten en krijgt te maken met regen, wind, stof en bladeren. Hoewel airco’s hiervoor zijn ontworpen, kan een omkasting helpen om vuilophoping te verminderen en de unit beter te beschermen.
Ook kan een omkasting helpen om de installatie minder kwetsbaar te maken op plekken waar mensen langs lopen of waar bijvoorbeeld kinderen spelen.
Het belangrijkste blijft wel dat de luchtstroom rond de unit vrij blijft. Een goed ontworpen omkasting combineert dus uitstraling met voldoende ventilatie.
Voor een airco omkasting kiest u bij voorkeur materialen die goed tegen weer, temperatuurverschillen en vuil kunnen. Omdat een omkasting buiten staat, zijn duurzaamheid en onderhoudsvriendelijkheid belangrijk.
In de praktijk worden een paar materialen het meest gebruikt. Sommige zijn ideaal voor de volledige constructie, terwijl andere vooral geschikt zijn voor specifieke onderdelen zoals afscherming of bescherming.
Dit zijn de materialen die het vaakst worden gebruikt voor de constructie van een airco omkasting.
1. HPL (Trespa) platen
HPL is een compact laminaat dat onder hoge druk wordt geproduceerd. Het materiaal is ontworpen voor buitentoepassingen en wordt veel gebruikt in gevelpanelen.
Het grote voordeel van HPL is de combinatie van sterkte en stabiliteit. De platen blijven vlak, zijn goed bestand tegen UV-straling en hebben weinig onderhoud nodig.
Daarom wordt HPL vaak gekozen voor zijpanelen, frontpanelen en bovenpanelen van een airco omkasting.
2. Dibond (aluminium composiet) platen
Dibond is een aluminium composiet plaat. Het bestaat uit twee dunne aluminium lagen met een kunststof kern.
Het materiaal is licht, maar tegelijkertijd erg stijf. Daardoor kunt u grote panelen maken die toch strak blijven. Dibond wordt veel gebruikt in architectuur en gevelpanelen.
Voor een airco omkasting werkt het vooral goed wanneer u een moderne uitstraling wilt met vlakke panelen.
3. Aluminium
Aluminium wordt vaak gebruikt voor lamellenconstructies. Dit type omkasting laat veel lucht door terwijl de buitenunit toch uit het zicht blijft.
Het materiaal is licht, corrosiebestendig en geschikt voor langdurig buitengebruik.
4. Hout
In tuinen ziet u ook regelmatig houten omkastingen. Dit past goed bij schuttingen, vlonders of pergola’s.
Hout vraagt wel meer onderhoud dan kunststof of aluminium. Om het materiaal mooi te houden is het meestal nodig om het regelmatig te behandelen.
Veel mensen kiezen ervoor om zelf een omkasting te bouwen. Dat is goed te doen, zolang u rekening houdt met ventilatie, ruimte en onderhoud.
Stap 1: Bekijk de luchtstromen van de unit
Controleer waar de lucht wordt aangezogen en waar deze wordt uitgeblazen. Deze zones moeten vrij blijven.
Stap 2: Meet de buitenunit
Meet hoogte, breedte en diepte. Houd daarnaast extra ruimte rondom aan voor ventilatie en onderhoud.
Stap 3: Kies een open ontwerp
Lamellen, sleuven of gedeeltelijk open panelen zorgen ervoor dat lucht kan blijven circuleren.
Stap 4: Kies geschikt materiaal
Kies een materiaal dat past bij de locatie en de uitstraling die u wilt. Voor buitengebruik is HPL vaak een praktische keuze.
Stap 5: Werk met een frame
Een eenvoudig frame zorgt voor stabiliteit en maakt montage makkelijker.
Stap 6: Zorg voor onderhoudstoegang
Maak minstens één paneel demontabel. Dit voorkomt problemen als er later service nodig is.
De juiste afmetingen van een airco omkasting zijn belangrijker dan veel mensen denken. Een te kleine omkasting kan de luchtstroom beperken, waardoor de airco minder efficiënt werkt.
Daarom moet een omkasting altijd groter zijn dan de buitenunit zelf.
Bij het bepalen van de juiste maat moet u rekening houden met drie dingen:
In de installatiehandleiding van een airco staan meestal minimale afstanden rond de unit aangegeven. Deze kunnen per merk en model verschillen.
Een praktische richtlijn is om rondom de unit minimaal extra ruimte te houden. Hieronder staat een eenvoudig voorbeeld.
Zijkanten:± 10–15 cm
Achterzijde:± 10 cm
Voorzijde (luchtuitlaat):± 30–50 cm
Bovenkant:± 20–30 cm
Dit zijn algemene richtlijnen. Controleer altijd de handleiding van uw airco om zeker te weten dat de ventilatie voldoende blijft.
De benodigde plaatdikte hangt af van:
Grotere panelen hebben meestal extra ondersteuning nodig. Werkt u met een frame, dan kunt u vaak met dunnere platen werken zonder dat de constructie instabiel wordt.
Zelf een airco omkasting maken is een populair project. Met een paar platen en een eenvoudig frame kunt u al een nette oplossing bouwen. Toch gaan er in de praktijk regelmatig een paar dingen mis.
De meeste problemen ontstaan niet door het materiaal, maar door ontwerpkeuzes. Hieronder staan de fouten die het vaakst voorkomen.
1. De omkasting te dicht op de unit plaatsen
Een veelgemaakte fout is dat de omkasting precies om de buitenunit wordt gebouwd. Dat lijkt netjes, maar het kan de luchtstroom beperken.
De buitenunit heeft ruimte nodig om lucht aan te zuigen en warme lucht af te voeren. Wanneer die lucht niet goed kan circuleren, moet de airco harder werken en kan het rendement dalen.
Zorg daarom altijd voor voldoende vrije ruimte rondom de unit. Controleer hiervoor ook de installatiehandleiding van uw airco.
2. Te weinig ventilatieopeningen
Sommige omkastingen worden gebouwd als een gesloten kast met alleen kleine openingen. Dat kan problemen geven, omdat de lucht dan moeilijk weg kan.
Een beter ontwerp gebruikt bijvoorbeeld:
Hierdoor blijft de luchtstroming beter behouden.
3. Geen toegang voor onderhoud
Een airco buitenunit heeft soms onderhoud nodig. Denk aan inspectie, reiniging of reparatie.
Wanneer de omkasting volledig vastgeschroefd zit, moet deze vaak eerst volledig worden gedemonteerd. Dat kost tijd en kan schade veroorzaken.
Een praktische oplossing is om één paneel demontabel te maken. Zo blijft de unit makkelijk bereikbaar.
4. Een te lichte constructie bouwen
Vooral bij grotere omkastingen wordt soms gekozen voor dunne platen zonder frame. Dat kan ervoor zorgen dat de constructie gaat doorbuigen of bewegen bij wind.
Een eenvoudige oplossing is om een basisframe te gebruiken. Dit kan bijvoorbeeld van aluminium, hout of staal zijn. De platen worden vervolgens op dit frame gemonteerd.
Hierdoor wordt de omkasting veel stabieler.
5. Geen rekening houden met waterafvoer
Een buitenunit produceert tijdens gebruik condenswater. Dit water moet vrij kunnen wegstromen.
Als de onderkant van de omkasting volledig gesloten is, kan water zich ophopen. Dat kan leiden tot vuilophoping of vochtproblemen.
Zorg daarom dat water makkelijk kan weglopen en plaats geen onderdelen onder de unit die niet nat mogen worden.
Er zijn verschillende manieren om een buitenunit netjes weg te werken.
Een populaire optie is een lamellenkast. Hierbij wordt de unit grotendeels uit het zicht gehaald terwijl lucht nog vrij kan bewegen.
Een andere oplossing is een laag scherm dat alleen het zicht blokkeert. Dit heeft vaak minder invloed op de luchtstroming.
Bij moderne woningen ziet u ook strakke panelen met ventilatiesleuven. Hiermee kan de omkasting goed aansluiten bij de gevel of tuinarchitectuur.
Niet iedereen wil zelf zagen of bouwen. In dat geval kan een omkasting ook met maatwerk platen worden gemaakt.
Het voordeel van maatwerk is dat panelen direct op de juiste afmetingen worden geleverd. Dat bespaart tijd en zorgt vaak voor een strakker eindresultaat.
Bij maatwerk kunt u bijvoorbeeld kiezen voor:
Door vooraf goed te meten en rekening te houden met ventilatie en onderhoudstoegang, ontstaat een omkasting die zowel praktisch als netjes is.
Waarom is ventilatie belangrijk bij een airco omkasting?
De buitenunit moet warmte kunnen afvoeren via luchtstroming. Wanneer de lucht niet vrij kan bewegen, kan dit de werking van de airco verminderen.
Welke materialen zijn geschikt voor een omkasting buiten?
Materialen die goed bestand zijn tegen weer en temperatuurverschillen werken het beste. Veelgebruikte opties zijn HPL, aluminium composiet platen, plexiglas en polycarbonaat.
Kan ik zelf een airco omkasting maken?
Ja, dat kan. Het belangrijkste is dat u voldoende ruimte rond de unit laat en zorgt voor goede ventilatie.
Welke plaatdikte heb ik nodig?
Dit hangt af van de grootte van de panelen en de manier van monteren. Met een stevig frame kunt u vaak dunnere platen gebruiken zonder dat de constructie instabiel wordt.
Een buitenunit van een airco is praktisch, maar zelden mooi. In een tuin, op een balkon of tegen een gevel valt zo’n apparaat vaak meteen op. Met een airco omkasting kunt u de buitenunit netjes wegwer...